ul. Polna 18, 37-464 Stalowa Wola tel.: 015 642 52 93
Ośrodek pomaga w konstruktywnym rozwiązywaniu problemów osobistych, rodzinnych, małżeńskich, materialno-bytowych związanych z zaistniałym kryzysem...
Znajdujesz się na stronie SOWiIK :
Interwencja kryzysowa to działanie zmierzające do udzielenia możliwie najszybciej profesjonalnej pomocy osobom znajdującym się w sytuacji kryzysowej.
Klasyfikacja wydarzeń kryzysowych (wg Allen, 2001):
1.Wydarzenia wynikające z sił przyrody: huragany, wichury, trzęsienia ziemi, susze, pożary dużych obszarów leśnych, wybuchy wulkanów, epidemie, powodzie.
2.Wydarzenia związane z działalnością człowieka:
zamierzone – napady terrorystyczne, przemoc (w rodzinie, przestępstwa)
niezamierzone – pożary, katastrofy komunikacyjne, lotnicze, budowlane, skażenia, utraty.
Nie wszyscy na takie wydarzenia reagują kryzysem. Zależy to od nasilenia zdarzenia, od odporności psychicznej osoby oraz od posiadanych, szeroko rozumianych zasobów.
Kryzys – to stan, kiedy osoba spostrzega lub doświadcza zdarzenie jako przeszkodę nie do zniesienia, której pokonanie przekracza jej dotychczasowe umiejętności i sposoby radzenia sobie z trudnościami. Każdy z nas doświadcza sytuacji kryzysowych. Jednak nie na każdą sytuacje kryzysową reagujemy kryzysem.
Celem interwencji jest:
złagodzenie objawów reakcji kryzysowej
przywrócenie równowagi psychicznej
zapobieganie przejściu ostrego kryzysu w stan chroniczny
przywrócenie samodzielnego radzenia sobie
Obszary interwencji kryzysowej
Przemoc
Przemoc domowa to zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie przeciw członkowi rodziny naruszające prawa i dobra osobiste powodujące cierpienie i szkody.
Rodzaje przemocy:
przemoc fizyczna – każde agresywne zachowanie skierowane przeciwko ciału ofiary, mogące prowadzić do bólu oraz fizycznych obrażeń (m.in. popychanie, odpychanie, obezwładniania, przytrzymywanie, policzkowanie, szczypanie, kopanie, duszenie, bicie otwarta ręką i pięściami, bicie przedmiotami, ciskanie w kogoś przedmiotami, parzenie, polewanie substancjami żrącymi, użycie broni, porzucenie w niebezpiecznej okolicy, nieudzielanie koniecznej pomocy i inne)
przemoc psychiczna – agresywne zachowania, które mają na ogół charakter poniżający lub budzący poczucie zagrożenia i wywołują emocjonalny ból lub cierpienie (m.in. wyzywanie, poniżanie, upokarzanie, zawstydzanie, stosowanie gróźb, wmawianie choroby psychicznej, kontrolowanie i ograniczanie kontaktów z innymi osobami, domaganie się posłuszeństwa, wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, narzucanie własnych poglądów, karanie poprzez odmowę uczuć, zainteresowania, szacunku, stała krytyka, ograniczanie snu i pożywienia, i inne)
przemoc seksualna – wymuszenie pożycia seksualnego lub nieakceptowanych i niechcianych praktyk seksualnych (m.in. gwałt, wymuszanie seksu z osobami trzecimi, sadystyczne formy współżycia, demonstrowanie zazdrości, zmuszanie do oglądania pornografii i inne)
przemoc ekonomiczna – uniemożliwienie dostępu do rodzinnych środków finansowych (m.in. odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej, niezaspokajanie podstawowych materialnych potrzeb rodziny, nadmierna kontrola wydatków, zmuszanie do proszenia o pieniądze, i inne)
zaniedbywanie – przemocą jest także zaniedbanie i niezaspokajanie podstawowych potrzeb członka rodziny (dziecka, osoby starszej czy niepełnosprawnej), które prowadzi do jego cierpienia, chorób, utraty normalnych warunków życia.
Formy przemocy mogą się przenikać, ale każda może też występować osobno.
Osobami doświadczającymi przemocy domowej są najczęściej kobiety, dzieci, osoby starsze lub niepełnosprawne, ale bywają też nimi mężczyźni.
Cykle przemocy:
Badania wykazały, że związki, w których osoby doznają przemocy ze strony swoich partnerów, przechodzą przez trzy fazy powtarzającego się cyklu:
1.Faza narastania napięcia – w tej fazie pojawiają się nieliczne, o małym nasileniu incydenty przemocy.
2.Faza gwałtownej przemocy – w tej fazie dochodzi do niekontrolowanego rozładowania napięcia. Cechą, która odróżnia tę fazę od pierwszej jest całkowity brak kontroli sprawcy nad zachowaniami.
3.Faza „miodowego miesiąca” – w tej fazie dominują zachowania sprawcy, polegające na okazywaniu miłości, uprzejmości i wszelkich miłych zachowań wobec partnera.
Charakterystyczne dla cyklu przemocy jest to, że przemoc w każdym następnym cyklu jest zazwyczaj gwałtowniejsza i narasta.
Co każdy powinien wiedzieć o przemocy
-
w konsekwencji przemocy cierpi cała rodzina – to nieprawda, że stosujący przemoc mąż może być dobrym ojcem, a stosująca przemoc żona może być dobra matką;
-
przemoc domowa są to zachowania zamierzone i świadome: nic ich nie usprawiedliwia;
-
zachowań nazywanych przemocą domową można się nauczyć ale i oduczyć;
-
przemoc domowa na pewno nie skończy się sama, to Ty masz także wpływ na to czy zostanie przerwana;
Po pierwszych aktach przemocy około 70 % sprawców okazywało czułość, miłość, prosiło o wybaczenie. W późniejszym okresie już tylko 40 %. Założyć więc należy, że początkowo agresja ma charakter bardziej ekspresywny, dopiero z czasem zmienia się w agresje instrumentalną, stosowana do kontrolowania i manipulowania partnerką.
Mechanizmy przemocy
Pułapka psychiczna
Osoba doświadczająca przemocy czując się osobiście odpowiedzialna za jakość związku. Dlatego też usiłuje usprawiedliwić czas i wysiłek jaki włożyła w przeszłości w jego podtrzymywanie.
Pułapka sytuacyjna
Osoba doświadczająca przemocy decyduje, że korzyści z pozostawania w związku są większe niż zysk z odejścia.
Pułapka lęku
Osoba doświadczająca przemocy ma nierealne bądź przesadzone wyobrażenie na temat tego, co się stanie, gdy odejdzie (np. przekonanie, że nie będzie w stanie przeżyć samodzielnie), przeżywa strach przed samotnością. Lęk przed nieznanym jest większy niż cierpienie wynikające z pozostania w dotychczasowych relacjach z partnerem.
Pułapka wyuczonej bezradności
Osoba dotknięta przemocą traci umiejętność przewidywania czy podejmowane przez nią działania, by zmienić sytuację będą miały zamierzony skutek. Używa coraz mniejszej liczby alternatywnych rozwiązań.
Strategie radzenia sobie z przemocą:
Osoby w celu powstrzymania przemocy domowej stosują podobne strategie osobiste.
Są to:
-
rozmowa z osobą stosującą przemoc
-
uzyskiwanie obietnic niestosowania przemocy
-
straszenie bez podejmowania działań
-
chowanie się lub uciekanie w trakcie bicia
-
pasywna obrona w celu ochrony przed poważnymi obrażeniami
-
odpieranie fizyczne ataków przemocy (walka obronna)
-
strategie poniżające, które polegają na całkowitym podporządkowaniu się i poniżaniu się przed sprawcą
-
podejmowanie działań niesiłowych, typu kontakt z policją, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub podejmowanie wątku separacyjnego/rozwodowego
Niektóre z powyższych strategii mogą być pomocne, ale nie zawsze są wystarczające, aby zatrzymać akty przemocy. Jedynie ostatnia z wymienionych wyżej strategii okazuje się najskuteczniejszym sposobem powstrzymania przemocy, przy współdziałaniu z instytucjami powołanymi do niesienia pomocy osobom doświadczającym przemocy (policja, sąd, ośrodki pomocy społecznej, ośrodki interwencji kryzysowej itp.)
Jeśli doświadczasz przemocy domowej
i mieszkasz na terenie powiatu stalowowolskiego
ZADZWOŃ
(15) 642 52 93 lub 642 52 99
lub zgłoś się osobiście (Stalowa Wola, ul. Polna 18)
jeśli Twoje bezpieczeństwo jest zagrożone
możesz skorzystać z całodobowego wsparcia w hostelu
Regulaminu Hostelu - pobierz
Więcej na temat zjawiska przemocy i jej przeciwdziałania na:www.niebieskalinia.pl
Utraty
Każda utrata może wywołać stan kryzysu. Utratą jest śmierć lub rozstanie z bliską osobą lub osobami, ale także utrata zdrowia, mienia, takich dóbr jak praca, mieszkanie, czy innych wartości ważnych dla osoby. Kryzys jest tym wyraźniejszy, im bardziej utrata jest niespodziewana i tym dotkliwszy, im mocniejszym uczuciem darzyliśmy utraconą osobę, im większe znaczenie dla nas miały utracone dobra. Przeżywamy żałobę po utracie.
Tradycyjnie żałoba rozumiana jest jako stan smutku, żalu, cierpienia i bólu związanego ze śmiercią bliskiej osoby. Przeżywamy żałobę jako efekt doznawanych utrat, związanych ze zmianami życiowymi, nie tylko ze śmiercią bliskich. Tracimy możliwości, tracimy złudzenia, tracimy marzenia, tracimy miłość i relacje. Jakość naszego życia zależy od umiejętności przechodzenia przez proces żałoby.
Żałoba jest bardziej procesem niż stanem, który ma swoja dynamikę, zmienia się w czasie i ma swoje fazy:
1.SZOK - stan pojawiający się bezpośrednio po śmierci osoby bliskiej. Charakterystyczny dla tego czasu jest silna ekspresja emocji ale także może pojawić się odrętwienie, niemożność wyrażania jakichkolwiek uczuć. Może pojawić się zaprzeczanie temu, co się wydarzyło. Faza ta może trwać od kilku czy kilkunastu godzin, do wielu dni czy też tygodni.
2.SPRZECIW - uświadomienie sobie starty, niezgoda, żal, złość. Złość kierowana może być do osoby która odeszła, do losu, do ludzi, którzy temu wydarzeniu nie zapobiegli lub się do niego przyczynili. Pojawia się smutek, cierpienie, wybuchy płaczu (czasami wielogodzinne). Mogą się pojawić kłopoty z koncentracją i pamięcią. Ta faza może trwać kilka tygodni.
3.DEZORGANIZACJA – wycofanie się, chronienie siebie, poczucie bezradności wobec spraw normalnego życia, sprawy związane z utracona osobą są rozważane stale, tak jakby na świecie nie istniało nic innego. Może pojawić się poczucie winy, przekonanie o braku sensu życia, niechęć do przeszłości, a także gniew na osoby, które inaczej przezywają żałobę. Występuje trudność do zmobilizowania się do jakichkolwiek aktywności, zauważalny jest spadek zainteresowań. Ten stan może przerodzić się w depresję. Faza ta trwa od kilku do kilkunastu miesięcy.
4.REORGANIZACJA – czas stopniowego powrót do zdrowia. Nieobecność osoby zmarłej zaczyna być traktowana jako zdarzenie realne i nieodwracalne. Stare wzorce zachowania albo przystosowują się do nowej sytuacji albo zostają zastąpione nowymi. Emocje się wyciszają i stopniowo można wrócić do różnych aktywności i relacji.
powracanie do zdrowia: odzyskiwanie kontroli, rezygnowanie z dawnych ról, tworzenie nowej tożsamości, przebaczanie i zapominanie, poszukiwanie znaczenia, zabliźnianie się rany
odnowa: rozwijanie nowej świadomości siebie, akceptowanie odpowiedzialności, uczenie się życia bez... (dziecka, dawnych ról itp.), zajęcie się swoimi potrzebami wewnętrznymi, aktywny kontakt ze światem, znajdywanie substytutów.
Żałoba jest naturalnym procesem psychologicznym związanym ze stratą. Żałoba przeżywana nietypowo (patologicznie) różni się od normalnego procesu psychologicznego przeżywania utraty, przede wszystkim intensywnością doznań i czasem ich trwania. W takich sytuacjach niezbędna jest profesjonalna pomoc psychologiczna.
Zagrożenie samobójstwem
Samobójstwo można zaliczyć do grupy patologii społecznych jest ono wyrazem niedostosowania się do otoczenia jednostki lub grupy osób w danym społeczeństwie. Spostrzegane jest ono zazwyczaj jako odbiegające od normy.
Opisać samobójstwo można w aspekcie kryteriówi takich jak:
- skrajne cierpienie,
- trudności w przystosowaniu,
- dyskomfort obserwatora,
- nieracjonalność i dziwaczność,
- łamanie ideałów i norm moralnych,
- nieprzewidywalność i brak samokontroli,
- niekonwencjonalność i wyrazistość.
Samobójstwo można także ująć jako proces przebiegający w czasie, który składa się z trzech etapów:
1.czas przed próbą samobójczą, zwykle związany jest on z przeżywaniem silnego kryzysu wywołanego np. przez jakąś ważną utratę, uraz fizyczny czy psychiczny, nagły atak choroby somatycznej, czy też w przebiegu choroby lub zaburzeń psychicznych.
Najczęściej samobójstwo popełniają osoby mające trudności w przystosowaniu się do środowiska w jakim żyją. Wielokrotnie jest wynikiem frustracji spowodowanej własnymi brakami, albo brakiem zaspokojenia potrzeb wymaganym od otoczenia. Są to ludzie, którzy czują się gorsi, słabsi, niepotrzebni. Często samobójstwo popełniają też ludzie uzależnieni od alkoholu, od narkotyków. Cierpią oni z powodu niemożności przezwyciężenia nałogu, a jednocześnie przeświadczenia, że niszczą najbliższych i są powodem ich cierpień.
Na tym etapie występuje też łamanie norm powszechnie przyjętych, nierzadko jako wyraz buntu wobec wszelkich dewiacji społecznych, patologii, hipokryzji i innych negatywnych zjawisk społecznych i moralnych. Często obserwacja tego w otoczeniu wywołuje załamanie hierarchii wartości.
Cechą charakterystyczną potencjalnego samobójcy jest brak kontroli nad własnym życiem. Formy radzenia sobie ze stresem są nieodpowiednie i nie dające satysfakcji, nie pozwalają one osiągać celów i żyć na poziomie przynajmniej zadowalającym.
Na ryzyko samobójstwa narażone są szczególnie osoby pesymistycznie nastawione do życia, nie mające wiary i nadziei na przyszłość, o dużym nasileniu lęku, przeżywające depresje.
Mimo nieprzewidywalności aktu samobójczego możemy do pewnego stopnia odkryć tendencje autodestrukcyjne. Istnieją sygnały mogące świadczyć o zamiarze popełnienia samobójstwa:
- mówienie o samobójstwie,
- unikanie ludzi,
- zamykanie się w sobie,
- podejmowanie ryzykownych działań.
Sygnały te mają często postać nieracjonalnych i dziwacznych działań przez co mogą i powinny zwracać naszą uwagę abyśmy mogli uchronić osobę cierpiącą przed targnięciem się na własne życie.
2.decyzja o samobójstwie i podjęcie działań w celu jej zrealizowania, działanie ukierunkowane jest na samozniszczenie albo jest manipulacją otoczeniem. Manipulacja ma na celu zwrócenia uwagi na siebie, na swoje potrzeby lub też jest zemstą czy chęcią ukarania kogoś za doznane krzywdy.
Zetknięcie się z czyjąś próba samobójczą lub dokonanym samobójstwie może powodować naśladownictwo, na to narażone są najczęściej osoby, które mają już myśli samobójcze i znajdują się w trudnej sytuacji życiowej.
Samobójstwo łamie prawo naturalne, czyli prawo do życia, wywołując przez to żywą reakcje w społeczeństwie.
3.skutki nieudanych prób samobójczych dla ofiar, a także ich najbliższych oraz skutki dla najbliższych udanego zamachu na życie. Sama ofiara cierpi z powodu przedzamachowych kryzysów, do tego dochodzi frustracja związana z nieudaną próbą samobójczą – może mieć poczucie śmieszności, bywa, że jest obiektem litości i nadmiernego współczucia. Przez to jej cierpienie jeszcze się zwiększa i bywa motywem do kolejnego zamachu. Cierpi także jej rodzina. Cierpienie wynika z niezrozumienia problemów niedoszłego samobójcy oraz niewiedzy jak się zachować w takiej sytuacji. Najbliżsi obawiają się, że osoba znowu spróbuje się zabić, wywołuje to u nich strach, nadmierną niekiedy kontrolę nad osobą zagrożoną, poczucie bezsilności, a często i poczucie winy i w pewnym sensie poczucie współodpowiedzialności za ewentualną śmierć samobójcy.
Rodziny ofiar wykazują trudności w przystosowaniu się, spotykają się z brakiem akceptacji społeczeństwa, mogą być obwiniane o śmierć członka swojej rodziny. Niekonwencjonalność i wyrazistość – w ten sposób można by określić sytuacje w jakiej znajdują się rodziny ofiar. Jest ona nowa dla nich i dla otoczenia, często trudna do zniesienia i wytłumaczenia.
Mity i fakty dotyczące samobójstwa.
MIT: Ludzie, którzy mówią o tym, że popełnią samobójstwo rzadko tego dokonują.
FAKT: Przynajmniej 75 procent spośród tych, którzy dokonują samobójstwa mówi o tym zamiarze wcześniej. Mogą oni mówić o samobójstwie, prosić o pomoc, grozić lub wyśmiewać się z tego. W niektórych przypadkach, sygnał jest pośredni, np. uporządkowanie wszystkich spraw w swoim życiu (spłacenie długów, oddawanie swojej własności, przeprosiny).
MIT: Samobójcy pojawiają się jedynie wśród ludzi ubogich.
FAKT: Jednostki zamożne często dokonują samobójstw. Odsetek samobójców jest bardzo wysoki wśród lekarzy, prawników i psychologów.
MIT: Ludzie o specyficznych wierzeniach religijnych nie popełniają samobójstw.
FAKT: Pomimo, że niektóre religie (np. katolicyzm) zabraniają samobójstw, poczucie identyfikacji z tymi przekonaniami nie daje żadnych gwarancji na zmniejszenie liczby samobójstw. Jednak, według niektórych badaczy badań katolicy cechują się niższym poziomem nasilenia skłonności do samounicestwienia (Templer & Veleber, 1980 za: L.L.Davidoff, 1987). Według innych, ludzie, którzy uczęszczają regularnie do Kościoła, niezależnie od tego, jakiego są wyznania znajdują się w grupie mniejszego ryzyka (Martin, 1984 za: L.L.Davidoff, 1987).
MIT: Ludzie cierpiący na śmiertelne choroby nie dokonują samobójstw.
FAKT: Ludzie śmiertelnie chorzy czasami popełniają samobójstwo, szczególnie wtedy gdy bardzo cierpią lub są ciężarem dla osób najbliższych.
MIT: Ogólnie rzecz biorąc to ludzie szaleni dokonują samobójstw.
FAKT: Samobójstwo jest zjawiskiem powszechnym wśród hospitalizowanych chorych umysłowo pacjentów i wśród ludzi manifestujących symptomy psychotyczne (Robins, 1985). Większość ludzi, która dokonuje samobójstw nie wydaje się być nastawiona irracjonalnie, ani nie traci kontaktu z rzeczywistością. Jednak społeczne relacje przyszłych samobójców są często zaburzone i konfliktowe a ich myślenie jest sztywne i ekstremalne.
MIT: Prawdopodobieństwo dokonania samobójstwa zwiększają takie czynniki jak: szerokość geograficzna, pogoda, ciśnienie atmosferyczne, poziom wilgotności, opady, zachmurzenie, szybkość wiatru, temperatura, plamy na Słońcu i fazy Księżyca.
FAKT: Nie istnieją żadne wyraźne zależności pomiędzy prawdopodobieństwem popełnienia samobójstwa a wymienionymi zjawiskami. Odsetek samobójstw wzrasta nieznacznie w maju, a spada w grudniu. Pogoda może wpływać na to, kiedy nastąpi akt samounicestwienia, wydłużając ten czas lub vice versa (Breuer i in., 1984 za: L.L.Davidoff, 1987).
MIT: Zjawisko samobójstw jest szczególnie nasilone podczas radosnych wakacji, kiedy ludzie czują się dogłębnie świadomi swojej udręki i samotności.
FAKT: Pomimo, że klinicyści i część społeczeństwa wciąż utrzymują ten pogląd w mocy, badania nie stwierdzają związku zarówno między czasem urlopowym, wakacjami a nasileniem samobójstw, jak i redukcją liczby samobójstw w czasie wakacji i czasu urlopowego (Lester & Lester, 1971; Phillips & Liu, 1980; Zung & Green, 1974 za: L.L.Davidoff, 1987).
MIT: Polepszenie się stanu emocjonalnego usuwa ryzyko popełnienia samobójstwa.
FAKT: Ludzie cierpiący na depresję czasami popełniają samobójstwo już po odczuciu polepszenia się nastroju w czasie gdy czują się mniej sparaliżowani lub bierni.
MIT: Samobójcy pragną własnej śmierci.
FAKT: Wiele osób popełniających samobójstwo wydaje się być nastawionych ambiwalentnie do śmierci, tak więc profesjonaliści postrzegają akty samobójcze jako “krzyk o pomoc”. W badaniach brytyjskich nad ludźmi, którzy próbowali popełnić samobójstwo w Bristol, pełna połowa ankietowanych przyznała, że szukała ulgi umożliwiającej im wyjście z sytuacji, której nie dało się już tolerować bez świadomego ocenienia konsekwencji tego czynu (Morgan, 1979 za: L.L.Davidoff, 1987). Badani przyznali, że czuli się pewni w tym momencie, że nie umrą. (Davison & Neale, 1982; Reynolds & Farberow, 1976; Rotton & Kelly, 1985 za: L.L.Davidoff, 1987).
Katastrofy i kataklizmy
1.Kataklizmy traktuje się jako pochodne ekstremalnych zmian klimatycznych:
-
powódź
-
huragan
-
cyklony
-
tsunami
-
lawiny śnieżne i błotne
-
susza
-
pożary lasów
2. Kataklizmy są zjawiskami, które dotykają jednostki i całe społeczeństwa
W ciągu ostatnich 25 lat XX wieku w skali światowej ponad miliard osób doświadczyło kataklizmu – klęsk naturalnych lub katastrof wywołanych przez człowieka (pożary obiektów, wypadki transportowe, katastrofy technologiczne, terror itp.).
3.Następstwa zdarzenia traumatycznego:
-
Zespół ostrego stresu (acute stress disorder; ASD), to naturalna reakcja na traumatyczne zdarzenie. Objawy ASD utrzymują się nie dłużej niż miesiąc.
-
Po tym czasie ASD przechodzi w zespół stresu pourazowego (post-traumatic stress disorder; PTSD).
-
PTSD jest efektem zaburzeń adaptacyjnych (niemożności poradzenia sobie z traumą; (McFarlane i Yehuda, 1995)
PTSD występuje często wraz z zespołem lęku uogólnionego (generalized anxiety disorder; GAD) i depresją
PTSD występuje od kilku do ponad 50% ofiar traumy (średnio 20%-30%; Blake i wsp., 1990). Częstość występowania PTSD zależy od rodzaju tego wydarzenia - od kilku do około 20% w przypadku katastrofy naturalnej (np. powodzi) aż do ponad 50% w przypadku ofiar gwałtu.
Reakcja kryzysowa na ciężką traumę ma swoja dynamikę.
W kryzysach sytuacyjnych reakcja kryzysowa przebiega w czterech fazach:
I. Faza szoku, w której charakterystycznym jest mechanizm zaprzeczania. Życie zewnętrzne może sprawiać wrażenie uporządkowanego, natomiast w psychice panuje chaos i silne pobudzenie. Pojawiają się bezsensowne działania lub rodzaj odrętwienia i zaburzenia kontaktu.
II. Faza reakcji emocjonalnej, gdy następuje konfrontacja z rzeczywistością. Osoba stara się przystosować do nowej sytuacji, stosując mechanizmy obronne, tj. zaprzeczanie, wyparcie, racjonalizację. Wszystkie uczucia są bardzo intensywne. Jeżeli wsparcie społeczne jest niewystarczające lub osoba znajduje się w pustce, istnieje niebezpieczeństwo fiksacji i przejścia kryzysu w stan chroniczny. Jeżeli jednak osoba otrzymuje wsparcie, poziom emocji ulega obniżeniu i możliwe jest rozpoczęcie pracy nad kryzysem: poszukiwanie jego przyczyn, przewidywanych konsekwencji.
III. Faza pracy nad kryzysem oznacza wyzwalanie się spod dominacji traumatycznych przeżyć, zainteresowanie przyszłością. Granica między fazami jest płynna, mogą one występować naprzemiennie lecz reakcje emocjonalne są coraz rzadsze i mniej intensywne.
IV. Faza nowej orientacji, kiedy zostaje odbudowane poczucie własnej wartości, przywrócona kontrola, dochodzi do nawiązywania nowych związków, a wydarzenie traumatyczne wzbogaca doświadczenie życiowe jednostki.
Ofiary traumy masowej lub ciężkiej traumy związanej z utratami powinny być pod opieką specjalistów interwencji kryzysowej, aby uniknąć reakcji depresyjnych w późniejszym okresie. Taką interwencję mogą przeprowadzać również przeszkoleni pracownicy innych służb np. pracownicy socjalni.
Jeżeli czujesz, że dotychczasowe sposoby radzenia sobie z problemami przestały działać;
Jeżeli przeżywasz sytuacją, z która przestajesz sobie radzić;
Jeżeli nie wiesz, gdzie zwrócić się o pomoc;
To możesz napisać maila, porozmawiać przez gg lub skype'a, poszukać informacji na forum.
